Προληπτική θεραπεία σκολίωσης παιδιού | Πότε έχει νόημα

Τι δείχνουν οι “μοίρες” στην ακτινογραφία

Η μέτρηση γίνεται με τη γωνία Cobb. Συνήθως, καμπύλη από 10 μοίρες και πάνω θεωρείται σκολίωση. Από εκεί και μετά, οι αποφάσεις βασίζονται σε δύο πράγματα:

• Πόσες μοίρες είναι η καμπύλη τώρα.

• Πόση ανάπτυξη απομένει και αν η καμπύλη δείχνει τάση να προχωρά.

Προληπτική θεραπεία σκολίωσης: πότε ξεκινά

Η προληπτική θεραπεία έχει νόημα κυρίως όταν η καμπύλη είναι ήπια και το παιδί είναι σε φάση ανάπτυξης.

Συχνά μπαίνει στο τραπέζι όταν:

• Cobb περίπου 10 έως 20 μοίρες.

• Το παιδί είναι σκελετικά ανώριμο (δηλαδή “έχει δρόμο” ανάπτυξης).

• Υπάρχουν εμφανείς ασυμμετρίες στον κορμό ή χαμηλός κινητικός έλεγχος.

• Υπάρχει ιστορικό επιδείνωσης ή οικογενειακό ιστορικό.

Σε σύγχρονες ανασκοπήσεις, οι εξειδικευμένες ασκήσεις για σκολίωση (PSSE) περιγράφονται ως πρώτο βήμα για ήπιες καμπύλες, με στόχο την πρόληψη επιδείνωσης.

Τι μορφή έχει η “προληπτική θεραπεία”

Προληπτικά συνήθως μιλάμε για:

• Εκπαίδευση σε τρισδιάστατη αυτοδιόρθωση (στάση και κίνηση).

• Ασκήσεις για αναπνοή και θώρακα όταν χρειάζεται.

• Δουλειά σε συμμετρία κορμού, λεκάνης και ισχίων.

• Εξατομικευμένο πρόγραμμα στο σπίτι (λίγο και σταθερά).

Σημαντικό. Η βιβλιογραφία για PSSE δείχνει πιθανά οφέλη σε Cobb, στροφική παραμόρφωση και ποιότητα ζωής, αλλά η ποιότητα των δεδομένων δεν είναι πάντα υψηλή και δεν ταιριάζει το ίδιο σε όλους. Γι’ αυτό δίνουμε έμφαση σε στόχους χαμηλού ρίσκου και σε συχνή επανεκτίμηση.

Πώς παρακολουθείται σωστά μια ήπια καμπύλη

Το “προληπτικά” δεν σημαίνει “θεραπεία χωρίς έλεγχο”. Σημαίνει:

• Επανεκτίμηση κλινικά και λειτουργικά.

• Ακτινολογικός έλεγχος όταν κρίνεται απαραίτητο, συχνά ανά περίπου 6 μήνες στην ανάπτυξη, με βάση τη σύνθεση καλύτερων δεδομένων για παρακολούθηση.

• Έμφαση στην τάση (αν ανεβαίνουν οι μοίρες σε διαδοχικούς ελέγχους), όχι σε ένα μεμονωμένο νούμερο.

Πότε δεν το λέμε “προληπτικά”

Αν υπάρχει:

• τεκμηριωμένη αύξηση της καμπύλης (π.χ. αρκετές μοίρες μέσα σε λίγους μήνες),

• ή καμπύλη που πλησιάζει το εύρος όπου συζητιέται κηδεμόνας,

τότε μιλάμε για ενεργή αντιμετώπιση, όχι μόνο πρόληψη. Για παράδειγμα, ανασκόπηση του 2020 περιγράφει κριτήρια κηδεμόνα γύρω στις 25 έως 40 μοίρες σε παιδί που μεγαλώνει, ή και χαμηλότερα αν υπάρχει σαφής εξέλιξη.

Συμβουλές για γονείς

1. Μην κοιτάτε μόνο τις μοίρες. Ρωτήστε και για την ανάπτυξη (πόση απομένει) και για τον κίνδυνο επιδείνωσης.

2. Αν ξεκινήσετε προληπτική θεραπεία, ζητήστε σαφείς στόχους: κινητικός έλεγχος, λειτουργικότητα, και πλάνο επανεκτίμησης.

3. Κρατήστε σταθερό πρόγραμμα στο σπίτι. Η συνέπεια με μικρή “δόση” συχνά αξίζει περισσότερο από μεγάλα ξεσπάσματα άσκησης.

Στο ΑΑΑ Κίνηση & Παιδί κάνουμε ολοκληρωμένη αξιολόγηση και, όταν χρειάζεται, σχεδιάζουμε εξατομικευμένο πρόγραμμα με στόχο τη λειτουργικότητα και τον κινητικό έλεγχο, με τακτική επαναξιολόγηση ώστε να προσαρμόζεται με ασφάλεια στην ανάπτυξη του παιδιού.