Τραυματισμοί στο ποδόσφαιρο: κίνδυνοι από τη βιαστική επιστροφή

Μετά από έναν τραυματισμό, ο νεαρός ποδοσφαιριστής ανυπομονεί να ξαναφορέσει τη φανέλα του. Εσείς χαίρεστε που νιώθει καλύτερα, αλλά αναρωτιέστε αν είναι έτοιμος για αγώνα.

Η βιαστική επιστροφή μπορεί να εκθέσει το σώμα σε απαιτήσεις που ακόμη δυσκολεύεται να διαχειριστεί. Για παιδιά και εφήβους στις κατηγορίες Κ9 έως Κ18, η απόφαση χρειάζεται εξατομικευμένη αξιολόγηση, όχι απλώς μια ημερομηνία στο ημερολόγιο.

Βασικά σημεία

• Προηγούμενος τραυματισμός συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο νέας κάκωσης στους νεαρούς ποδοσφαιριστές, χωρίς να την καθιστά αναπόφευκτη.

• Η φυσιολογική βάδιση δεν αποδεικνύει ότι έχουν επανέλθει η δύναμη, η σταθερότητα και ο έλεγχος της κίνησης.

• Η σταδιακή επιστροφή περιλαμβάνει σωματική και ψυχολογική ετοιμότητα, με διαφορετικές απαιτήσεις ανά ηλικία και τραυματισμό.

Τραυματισμοί στο ποδόσφαιρο: γιατί υπάρχει κίνδυνος υποτροπής;

Το γόνατο μπορεί να μην πονά στο σπίτι, αλλά να δυσκολεύεται στο απότομο σταμάτημα. Οι τραυματισμοί στο ποδόσφαιρο απαιτούν έλεγχο κινήσεων όπως επιταχύνσεις, δυνατά λακτίσματα και επαφές. Η απουσία ενοχλήσεων σε ήρεμες συνθήκες δεν ελέγχει αυτές τις ικανότητες.

Ο επανατραυματισμός είναι νέα κάκωση στην ίδια περιοχή μετά από προηγούμενο τραυματισμό. Στους νεαρούς ποδοσφαιριστές, το ιστορικό τραυματισμού αποτελεί παράγοντα κινδύνου, αλλά δεν προβλέπει τι θα συμβεί σε ένα συγκεκριμένο παιδί.

Αν, για παράδειγμα, ο ποδοσφαιριστής αποφεύγει ασυναίσθητα να φορτίσει το ένα πόδι στην προσγείωση, αξίζει να ελεγχθεί ο κινητικός έλεγχος, δηλαδή η ικανότητα να συντονίζει και να σταθεροποιεί το σώμα του.

Τι πρέπει να ελεγχθεί πριν επιστρέψει στην προπόνηση;

Η επιστροφή στη δραστηριότητα είναι σταδιακή διαδικασία, από ελεγχόμενες κινήσεις έως πλήρη προπόνηση και συμμετοχή στον αγώνα. Εξετάζονται η τραυματισμένη περιοχή και οι απαιτήσεις του ποδοσφαίρου.

Ελέγχονται η κίνηση χωρίς πόνο, η δύναμη, η ισορροπία και η ποιότητα των προσγειώσεων. Ακολουθούν, όταν επιτρέπονται, τρέξιμο, επιταχύνσεις, αλλαγές κατεύθυνσης και ασκήσεις με μπάλα. Το κάθε στάδιο προσαρμόζεται στον τραυματισμό.

Εξίσου σημαντικό είναι αν το παιδί εμπιστεύεται το σώμα του ή φοβάται την επαφή. Η τελική απόφαση λαμβάνεται σε συνεργασία με τον κατάλληλο επαγγελματία υγείας, τον νεαρό ποδοσφαιριστή, την οικογένεια και τον προπονητή.

Τι αλλάζει με την ηλικία και τη θέση του ποδοσφαιριστή;

Η ίδια άσκηση δεν έχει την ίδια απαίτηση για ένα παιδί Κ9 και έναν έφηβο Κ15. Κατά την ανάπτυξη, δύναμη, συντονισμός και σωματικές αναλογίες εξελίσσονται με διαφορετικό ρυθμό.

Στην Κ9 εξετάζονται βασικές κινήσεις και η ασφαλής συμμετοχή. Στην Κ12 και Κ15, η αξιολόγηση συνδέεται περισσότερο με την ένταση, τις συχνές αλλαγές κατεύθυνσης και τις απαιτήσεις της θέσης.

Ένας πλάγιος ποδοσφαιριστής εκτελεί επαναλαμβανόμενα σπριντ, ενώ ένας τερματοφύλακας χρειάζεται πλάγιες ωθήσεις και προσγειώσεις. Ένας αμυντικός δέχεται συχνότερα απαιτήσεις από μονομαχίες και απότομα σταματήματα. Η θέση δεν προβλέπει από μόνη της τραυματισμό.

Πότε χρειάζεται επανεκτίμηση και όχι αγώνας;

Η επιστροφή αναβάλλεται και ζητείται επανεκτίμηση όταν ο πόνος επανέρχεται, εμφανίζεται νέο πρήξιμο ή αλλάζει εμφανώς ο τρόπος κίνησης. Αν κουτσαίνει ή αισθάνεται αστάθεια, ενημερώστε τον επαγγελματία αποκατάστασης.

Μετά από οξύ τραυματισμό, έντονος πόνος, σημαντικό πρήξιμο ή αδυναμία στήριξης στο πόδι χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση. Σε υποψία διάσεισης απαιτείται ξεχωριστό ιατρικό πρωτόκολλο επιστροφής.

Δεν υπάρχει μία προθεσμία που να ταιριάζει σε όλες τις κακώσεις. Ειδικά μετά από κάταγμα, χειρουργείο ή σοβαρό τραυματισμό γόνατος, ακολουθούνται οι συγκεκριμένες οδηγίες της ιατρικής ομάδας.

Οι τραυματισμοί στο ποδόσφαιρο χρειάζονται αποφάσεις βασισμένες στην πρόοδο, όχι στην πίεση του επόμενου αγώνα.

Συμβουλές για γονείς

• Κρατήστε μικρό ημερολόγιο: σημειώστε σε ποιες δραστηριότητες εμφανίζεται ενόχληση και πώς αισθάνεται το παιδί την επόμενη ημέρα.

• Συζητήστε με τον προπονητή ποιες ασκήσεις επιτρέπονται στην τρέχουσα φάση. Αποφύγετε την ξαφνική συμμετοχή σε ολόκληρο αγώνα.

• Ρωτήστε ποια συγκεκριμένα κριτήρια θα δείξουν ότι ολοκληρώθηκε το επόμενο στάδιο αποκατάστασης και πότε θα γίνει επανεκτίμηση.

Ερωτήσεις γονέων

Πότε επιστρέφει στο ποδόσφαιρο μετά από τραυματισμό;

Δεν υπάρχει κοινός αριθμός ημερών για όλους τους νεαρούς ποδοσφαιριστές. Η επιστροφή εξαρτάται από το είδος της κάκωσης, την εξέλιξη των συμπτωμάτων και την ικανότητα εκτέλεσης ποδοσφαιρικών κινήσεων. Ο κατάλληλος επαγγελματίας υγείας καθορίζει τα στάδια και την απαιτούμενη έγκριση πριν από αγώνα.

Ο γιος μας είναι 14 ετών, δεν πονά μετά το διάστρεμμα. Μπορεί να παίξει;

Η απουσία πόνου σε έναν ποδοσφαιριστή 14 ετών δεν επιβεβαιώνει από μόνη της ότι είναι έτοιμος. Μετά από διάστρεμμα χρειάζεται αξιολόγηση της σταθερότητας, της δύναμης και των κινήσεων που απαιτεί το ποδόσφαιρο. Αν εμφανίζεται πρήξιμο ή αστάθεια, ο αγώνας αναβάλλεται και ζητείται επανεκτίμηση.

Τι γίνεται αν το παιδί φοβάται να ξανατραυματιστεί;

Ο φόβος μετά από τραυματισμό αξίζει να συζητηθεί, ακόμη κι όταν η σωματική αποκατάσταση προχωρά καλά. Ρωτήστε τι ακριβώς το ανησυχεί και ενημερώστε την ομάδα φροντίδας. Η σταδιακή έκθεση σε κατάλληλες ασκήσεις, με επαγγελματική καθοδήγηση, μπορεί να βοηθήσει στην εκτίμηση της ετοιμότητάς του.

Καλέστε: Δρ. Ελένη Θεοδώρου | Κινησιολόγος

Αναφορές

Herring, S. A., Putukian, M., Kibler, W. B., LeClere, L., Boyajian-O'Neill, L., Day, M. A., Franks, R. R., Indelicato, P., Matuszak, J., Miller, T. L., O'Connor, F., Poddar, S., Svoboda, S. J., & Zaremski, J. L. (2024). Team physician consensus statement: Return to sport/return to play and the team physician: A team physician consensus statement, 2023 update. Medicine & Science in Sports & Exercise, 56(5), 767-775. https://doi.org/10.1249/MSS.0000000000003371

Mandorino, M., Figueiredo, A. J., Gjaka, M., & Tessitore, A. (2023). Injury incidence and risk factors in youth soccer players: A systematic literature review. Part II: Intrinsic and extrinsic risk factors. Biology of Sport, 40(1), 27-49. https://doi.org/10.5114/biolsport.2023.109962

van Melick, N., Dietvorst, M., van Oort, M. I. A. M., Claessens, R. L. A., Janssen, R. P. A., Bogie, R., Adolescent ACL Rehabilitation Group, Claussen, W., Greenberg, E. M., Grindem, H., Kearney, S., van Keulen, M., Lips, M., Macrina, L., McWilliam, D., Moksnes, H., Norris, R., Paterno, M. V., Picot, B., ... Witvrouw, E. (2023). Anterior cruciate ligament rehabilitation for the 10- to 18-year-old adolescent athlete: Practice guidelines based on international Delphi consensus. Orthopaedic Journal of Sports Medicine, 11(7), 23259671231172454. https://doi.org/10.1177/23259671231172454

Verstappen, S., van Rijn, R. M., Cost, R., & Stubbe, J. H. (2021). The association between training load and injury risk in elite youth soccer players: A systematic review and best evidence synthesis. Sports Medicine - Open, 7, Article 6. https://doi.org/10.1186/s40798-020-00296-1