Παιδικός αθλητισμός και ανάπτυξη | Πότε οι μυοσκελετικές ασυμμετρίες εμφανίζονται;

Στην προπόνηση παρατηρείτε ότι το παιδί σας προσγειώνεται διαφορετικά στο ένα πόδι ή γέρνει λίγο όταν τρέχει. Χρειάζεται παρέμβαση; Στα παιδιά και στους εφήβους 6 έως 18 ετών, μια διαφορά ανάμεσα στις δύο πλευρές δεν σημαίνει απαραίτητα πρόβλημα. Αξιολόγηση αξίζει όταν η διαφορά επιμένει, συνδέεται με πόνο ή επηρεάζει την κίνηση και τη συμμετοχή στον αθλητισμό.

Βασικά σημεία

• Οι διαφορές δύναμης μεταξύ των ποδιών εμφανίζονται και σε υγιείς νεαρούς αθλητές, χωρίς να προβλέπουν από μόνες τους τραυματισμό.

• Στην περίοδο γρήγορης ανάπτυξης, ο συντονισμός και η ανοχή στην προπόνηση μπορεί να μεταβάλλονται προσωρινά.

• Η αξιολόγηση εξετάζει μαζί το ιστορικό, τον πόνο, τις κινήσεις και τις απαιτήσεις του αθλήματος, όχι μόνο μια μέτρηση.

Τι σημαίνουν οι μυοσκελετικές ασυμμετρίες στο παιδί;

Οι μυοσκελετικές ασυμμετρίες είναι διαφορές στη δύναμη, στην κινητικότητα ή στον έλεγχο της κίνησης μεταξύ των δύο πλευρών του σώματος. Μπορεί να φαίνονται σε ένα βαθύ κάθισμα, στο άλμα ή στην ισορροπία πάνω στο ένα πόδι.

Στον αθλητισμό οι δύο πλευρές δεν κάνουν πάντα την ίδια δουλειά. Για παράδειγμα, ένας ποδοσφαιριστής μπορεί να σουτάρει συχνότερα με το ίδιο πόδι.

Δεν χρειάζεται κάθε διαφορά να «διορθωθεί». Σημασία έχει αν το παιδί κινείται άνετα και εκτελεί τις δραστηριότητές του χωρίς ενοχλήσεις.

Πώς επηρεάζει η ανάπτυξη την κίνηση;

Η γρήγορη αύξηση του ύψους στην προεφηβεία και στην εφηβεία μπορεί να αλλάξει προσωρινά τον τρόπο με τον οποίο το παιδί οργανώνει τις κινήσεις του. Η χρονική στιγμή διαφέρει από παιδί σε παιδί, ακόμη και στην ίδια ομάδα.

Στα παιδιά περίπου 10 έως 16 ετών, παρατηρήστε αν δυσκολεύονται ξαφνικά σε κινήσεις που προηγουμένως εκτελούσαν άνετα. Η αύξηση του ύψους, η κόπωση και οι αλλαγές στην προπόνηση εξετάζονται μαζί.

Τα στοιχεία για τον κίνδυνο τραυματισμού προέρχονται κυρίως από νεαρούς αθλητές υψηλού επιπέδου και δεν μεταφέρονται αυτούσια σε όλα τα παιδιά.

Πότε είναι χρήσιμη η μυοσκελετική αξιολόγηση;

Η αξιολόγηση έχει μεγαλύτερη αξία όταν μια ασυμμετρία συνοδεύεται από συμπτώματα, περιορισμό λειτουργικότητας ή αλλαγή στην τεχνική που επιμένει. Ενδείξεις που μπορείτε να αναφέρετε στον ειδικό είναι:

• πόνος που επανέρχεται με το τρέξιμο, το άλμα ή την προσγείωση,

• συχνή αποφυγή φόρτισης του ενός ποδιού ή αίσθημα αστάθειας,

• δυσκολία επιστροφής στις συνήθεις κινήσεις μετά από τραυματισμό.

Ο έλεγχος μπορεί να περιλαμβάνει ιστορικό, εύρος κίνησης, ισορροπία, δύναμη και παρατήρηση βασικών αθλητικών κινήσεων. Οι μετρήσεις συγκρίνονται με την ηλικία, την ανάπτυξη και τις προηγούμενες επιδόσεις του ίδιου παιδιού.

Κανένα μεμονωμένο ποσοστό ασυμμετρίας δεν αποτελεί ασφαλές όριο διάγνωσης ή πρόβλεψης τραυματισμού.

Τι αλλάζει στο ποδόσφαιρο και στον χορό;

Η σημασία μιας διαφοράς εξαρτάται από την κίνηση που απαιτεί το άθλημα και όχι μόνο από το πώς στέκεται το παιδί. Στο ποδόσφαιρο Κ9 έως Κ15, παρατηρούνται η αλλαγή κατεύθυνσης, η στήριξη πριν από το σουτ και η προσγείωση. Στον τερματοφύλακα προστίθεται η ώθηση προς τις δύο πλευρές.

Στο μπαλέτο και στον σύγχρονο χορό, από τη σχολική ηλικία έως την εφηβεία, σημαντικές είναι η ισορροπία, οι στροφές και οι επαναλαμβανόμενες προσγειώσεις. Η αξιολόγηση αναζητά πιθανή λειτουργική δυσκολία, χωρίς να θεωρεί κάθε διαφορετική τεχνική παθολογική.

Αν υπάρχει ξαφνικός έντονος πόνος μετά από τραυματισμό, σημαντικό πρήξιμο ή αδυναμία στήριξης, χρειάζεται πρώτα ιατρική εκτίμηση.

Συμβουλές για γονείς

• Παρατηρήστε την ίδια κίνηση σε διαφορετικές ημέρες, χωρίς να ζητάτε από το παιδί να την επαναλαμβάνει μέχρι να κουραστεί.

• Καταγράψτε πότε αρχίζει η ενόχληση, πόση προπόνηση προηγήθηκε και αν υποχωρεί με την ανάπαυση.

• Συζητήστε με τον προπονητή πιθανές πρόσφατες αλλαγές στην ένταση, στις ώρες ή στις ασκήσεις πριν επιδιώξετε πρόσθετη προπόνηση.

Ερωτήσεις γονέων

Οι μυοσκελετικές ασυμμετρίες στα παιδιά χρειάζονται θεραπεία;

Όχι απαραίτητα. Πολλά παιδιά που αθλούνται εμφανίζουν διαφορές δύναμης ή κινητικότητας ανάμεσα στις δύο πλευρές. Η ανάγκη παρέμβασης κρίνεται από το αν υπάρχει πόνος, αστάθεια, δυσκολία στην κίνηση ή προηγούμενος τραυματισμός, μετά από εξατομικευμένη αξιολόγηση και όχι μόνο από μία μέτρηση.

Το παιδί μου είναι 12 ετών, ψηλώνει γρήγορα και προσγειώνεται άτσαλα. Χρειάζεται αξιολόγηση;

Η αλλαγή στον συντονισμό μπορεί να συμπίπτει με περίοδο γρήγορης ανάπτυξης, χωρίς να σημαίνει από μόνη της πάθηση. Αν η δυσκολία επιμένει, συνοδεύεται από πόνο ή εμποδίζει τη συμμετοχή στην προπόνηση, είναι χρήσιμη μια εξατομικευμένη αξιολόγηση της κίνησης και του προπονητικού φορτίου.

Μπορεί μια μέτρηση ασυμμετρίας να προβλέψει τραυματισμό;

Όχι με βεβαιότητα. Οι έρευνες δείχνουν ότι οι ασυμμετρίες είναι συχνές, αλλά δεν υπάρχει ένα ποσοστό που να προβλέπει αξιόπιστα τον τραυματισμό για όλα τα παιδιά και όλα τα αθλήματα. Ο ειδικός συνεκτιμά την ηλικία, το ιστορικό, τα συμπτώματα και τις απαιτήσεις της δραστηριότητας.

Αξιολόγηση στο AAA Κίνηση και Παιδί

Στο AAA Κίνηση και Παιδί στη Λευκωσία αξιολογούμε την κίνηση, τις ασυμμετρίες και τις απαιτήσεις του αθλήματος με βάση το αναπτυξιακό στάδιο.

Καλέστε: Δρ. Ελένη Θεοδώρου | Κινησιολόγος

Αναφορές

Brenner, J. S., Watson, A., & Council on Sports Medicine and Fitness. (2024). Overuse injuries, overtraining, and burnout in young athletes. Pediatrics, 153(2), e2023065129. https://doi.org/10.1542/peds.2023-065129

Mandorino, M., Figueiredo, A. J., Gjaka, M., & Tessitore, A. (2023). Injury incidence and risk factors in youth soccer players: A systematic literature review. Part II: Intrinsic and extrinsic risk factors. Biology of Sport, 40(1), 27–49. https://doi.org/10.5114/biolsport.2023.109962

Maszczyk, A., Gepfert, M., Pietraszewski, P., Zwierzchowska, A., & Zając, A. (2026). Inter-limb muscle asymmetries in youth athletes: A comprehensive systematic review and meta-analysis of single-leg jump and change of direction speed outcomes. Sports, 14(7), 283. https://doi.org/10.3390/sports14070283

O’Brien, W., Khodaverdi, Z., Bolger, L., Tarantino, G., Philpott, C., & Neville, R. D. (2022). The assessment of functional movement in children and adolescents: A systematic review and meta-analysis. Sports Medicine, 52(1), 37–53. https://doi.org/10.1007/s40279-021-01529-3

Parry, G. N., Williams, S., McKay, C. D., Johnson, D. J., Bergeron, M. F., & Cumming, S. P. (2024). Associations between growth, maturation and injury in youth athletes engaged in elite pathways: A scoping review. British Journal of Sports Medicine, 58(17), 1001–1010. https://doi.org/10.1136/bjsports-2024-108233